In september dreigde havenbaron Fernand Huts zijn investeringen in de Antwerpse haven stop te zetten uit ongenoegen met de wet op havenarbeid.
Inmiddels klinkt in de media het verhaal dat Huts Antwerpen zou verruilen voor Marseille. ACV-vakbondsman Michel Claes spreekt echter van een strategisch spel van Huts, aangezien het plan voor de investering in de Franse havenstad al langer op de plank lag.
Huts weigert zich al jaren te houden aan de wet op de havenarbeid (de zogenaamde 'wet-Major', die sinds 1972 de arbeidsomstandigheden in de Vlaamse havens regelt). De arbeidsinspectie heeft hem om die reden meerdere malen op de vingers getikt. Zo liet Huts in zijn herverpakkingsbedrijf Logisport, onderdeel van de Katoen Natiegroep, werknemers werken met een bediendenstatuut in plaats van het statuut van logistieke havenarbeider.
Eind juni besloten de vakbonden de terminals van Katoen Natie aan de Antwerpse haven plat te leggen, nadat Huts havendelegees het recht om een inspectie bij Logisport uit te voeren had ontzegd. Huts reageerde vervolgens op de staking met individuele schadeclaims van 16.000 euro via deurwaarders.
Inmiddels heeft de havenbaas laten weten dat de voorgenomen uitbreiding van Logisport, die enkele honderden jobs zou opleveren, van de baan is.
Op het moment zou Huts volop bezig zijn met de ontwikkeling van een logistiek centrum in Saint-Martin-de-Crau, achter de containerhaven van Marseille. Michel Claes, sectorverantwoordelijke bij de christelijke vakbond ACV Transcom Water, verbaast zich over het feit dat deze investering als een verhuizing wordt gepresenteerd.
Investering in Marseille was allang voorzien
“Huts gaat een aantal loodsen bouwen in Marseille, zoals hij recentelijk ook al heeft gedaan in Polen en andere plaatsen in Europa”, stelt Claes. “Het is een investering in een aantal logistieke activiteiten rond het bedrijf Logisport.”
“KatoenNatie investeert elk jaar wel ergens in Europa. Het is een globale speler geworden.
Toen ik Huts twintig jaar geleden ontmoette, was hij ook al bezig met investeringen in andere landen”, laat Claes ons weten.
Marseille behoorde toen echter nog niet tot de investeringsopties. “De stad was op dat ogenblik een kruitvat waar zeer veel sociale actie werd gevoerd door havenarbeiders. Intussen is er onder Sarkozy een bestand gesloten tussen de havenbonden en de overheden. Blijkbaar is het klimaat nu goed om te investeren.”
Niet loonkosten, maar subsidies zouden de doorslag geven
Volgens Claes is het echter onhaalbaar voor Huts om al zijn Logisport-activiteiten naar Marseille te verhuizen. “Al die klanten met de stroom van de containers van de ene haven meeverhuizen naar de andere gaat niet. Hiermee verliest Huts die klanten.”
Claes acht het dan ook onwaarschijnlijk dat Huts vanwege de hoge loonkosten in België zijn vizier op Marseille heeft gericht. “U gaat investeren wanneer er een aantal goederenstromen voor u interessant zijn om vanuit Marseille te bedienen. U gaat mij niet vertellen dat het interessanter is om vanuit Marseille naar ik weet niet waar in België te rijden om daar een pakje te gaan afzetten.”
De vakbondsman verwacht dan ook dat de investering in Marseille geen gevaar vormt voor de activiteiten van Logisport in Antwerpen. Marseille valt volgens Claes immers onder een geheel ander distributiesysteem, aangezien het hinterland van Antwerpen gevormd wordt door het Ruhrgebied en het gebied ten noorden van Parijs.
De investering in Marseille heeft volgens Claes eerder te maken subsidies vanuit de Europese Commissie die vrijkomen, waarvan Huts een graantje hoopt mee te pikken.
“Huts gebruikt media om politiek onder druk te zetten”
Het is zeker niet de eerste keer dat Huts zijn ongenoegen met de wet-Major via de media ventileert. “We zitten nog steeds met die discussie over Logisport en de toewijzing van het paritair comité. Dat is iets dat ruim tien jaar bezig is”, stelt Claes.
Hij verwijst hiermee naar het statuut van de logistieke havenarbeider, dat in 2001 in het leven is geroepen voor werknemers die zoals bij Logisport goederen herverpakken. Het loon van deze logistieke havenarbeider bedraagt 66 procent van het loon van de algemene havenarbeider en is even hoog als het loon van de logistieke arbeider buiten de haven.
“De beslissing van de inspectie was elke keer dat er bij Logisport havenarbeid verricht wordt, maar dan de specifieke havenarbeid van de logistieke dienstverlening. Waarbij de lonen en arbeidsvoorwaarden gelijkaardig zijn aan deze die in andere sectoren gelden.”
In september hebben de vakbonden, naar aanleiding van het dreigement van Huts om zijn investeringen in de Antwerpse haven stop te zetten, de havenbaas uitgenodigd voor onderhandelingen. “Maar elke keer antwoordt Huts ons via de pers”, stelt Claes.
“Het is gewoon strategie.
Hij heeft zich er volgens mij bij neergelegd dat hij zal moeten plooien: de wetgever heeft hier immers om gevraagd. Wat hij nu probeert is de politiek via de media onder druk te zetten, door te zeggen dat hij gaat verhuizen.”
Claes wijst erop dat Huts de politiek een zestal weken geleden ook al heeft getracht te paaien tijdens een groot feest op de linkeroever. “Hierbij heeft Huts verschillende politici een blauwe borstel overhandigd, zodat zij vaart konden maken met de aanpak van de wet-Major.“
“Daar waren ministers bij. De Croo en Turtelboom lieten zich daar eigenlijk als een marionet behandelen”, zegt Claes.
Volgens Claes is Huts echter de enige werkgever in de haven die steen en been klaagt over de loonkosten. “Vele werkgevers zeggen: we zitten hier in een productieve haven en het systeem draait.”
In aanloop naar de bijeenkomst van het Overlegcomité op 6 november, waar het competitiviteitspact besproken zal worden, lijkt de zenuwachtigheid onder Belgische werkgevers te stijgen. Zo waarschuwden twee lidfederaties van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) dat de “torenhoge loonkosten in ons land een strop zijn om de nek van bedrijven”.
Enrico De Simone-Havenwerking PVDA
